Landgoed Beekzicht investeert in de toekomst van natuur, landschap en erfgoed
Nieuwe plannen voor De Adelaar, De Kolke en Appen moeten bijdragen aan de duurzame instandhouding van het landgoed

Na generaties lang te zijn verpacht, zijn boerderijen De Adelaar en De Kolke recent vrij van pacht opgeleverd aan het landgoed. Beide locaties hebben een eigen plek in de streekgeschiedenis.

Boerderij De Adelaar is voor veel inwoners van de gemeente Voorst een bekend begrip. Nadat het melkveebedrijf van de familie Smeenk werd beëindigd, ontwikkelde zich op het erf camping De Adelaar. In 2010 werd de camping uitgebreid tot vijftig standplaatsen en een apart camperterrein. Ook boerderij De Kolke kent een bijzondere geschiedenis. Op deze locatie exploiteerde de familie Wassink jarenlang een akkerbouwbedrijf in combinatie met een camperveld en een landgoedwinkel, waar onder meer zelf geteelde cranberries en andere streekproducten werden verkocht.

Door het ontbreken van bedrijfsopvolging van de pachters zijn de pachtovereenkomsten in goed overleg met het landgoed beëindigd. Daarmee staat het landgoed voor een nieuwe vraag: hoe kunnen deze locaties opnieuw van betekenis worden voor het landgoed en bijdragen aan de duurzame instandhouding ervan?

Landgoed Beekzicht in Voorst omvat ruim 540 hectare en strekt zich uit van het Appense Veld in het westen tot aan de IJssel in het oosten. Het landgoed bestaat uit bossen, natuurterreinen, landbouwgronden, historische boerderijen, woningen, beken en karakteristieke landschapselementen. Op de hogere zandgronden zijn nog restanten van heidevelden en oude naaldbossen zichtbaar. De lager gelegen gronden richting de IJssel kenmerken zich door een kleinschalig agrarisch landschap met meidoornhagen, knotwilgen en historische perceelsstructuren die typerend zijn voor het IJssellandschap.

De statutaire doelstelling van het landgoed is om Landgoed Beekzicht duurzaam in stand te houden en te beheren, waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van de natuur- en landschapswaarden en aan het behoud en de versterking van de sociale en maatschappelijke functies binnen de Voorster gemeenschap.

Om deze doelstelling te kunnen realiseren, moet het landgoed zich financieel kunnen dragen. Voor het beheer en onderhoud van bos- en natuurterreinen is het landgoed momenteel voor een belangrijk deel afhankelijk van externe subsidies. Daarnaast vormen pacht- en huurinkomsten uit de landbouwgrond, boerderijen en woningen belangrijke inkomstenbronnen.

Het beheer en onderhoud van een landgoed van deze omvang en samenstelling brengen jaarlijks aanzienlijke kosten met zich mee. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan het kostbare onderhoud van gebouwen, lanen, paden en wegen, evenals aan het beheer van bossen, natuurterreinen en landschapselementen.

De kosten voor het beheer en onderhoud zijn de afgelopen jaren fors gestegen, terwijl de inkomsten zich niet in dezelfde mate hebben ontwikkeld. Hierdoor neemt de financiële druk op de exploitatie van het landgoed toe en ontstaat de noodzaak om nieuwe economische dragers te ontwikkelen die bijdragen aan de instandhouding van het landgoed.

Met het vrijkomen van boerderijen De Adelaar en De Kolke, en locatie van de voormalige boerderij De Hilderink, zijn nieuwe kansen ontstaan om de financiële positie van het landgoed te versterken. In overleg met de gemeente Voorst heeft het landgoed daarom  herontwikkelingsplannen opgesteld.

Op het erf en in de (rijks)monumentale boerderij heeft het landgoed de ambitie om een kleinschalige woonlocatie te ontwikkelen. Daarbij staan de cultuurhistorische waarde van het erf centraal. De (rijks)monumentale gebouwen worden gerestaureerd en (deels) geschikt gemaakt voor bewoning. De overige verouderde bedrijfsgebouwen worden gesloopt om achter op het erf ruimte te bieden voor de bouw van een aantal in de omgeving passende wooneenheden. Het huidige campingterrein langs de meanderende Adelaarbeek wordt ingericht als nieuwe natuur, terwijl bestaande landschapselementen worden hersteld en versterkt.

Voor het erf van boerderij De Kolke beoogd het landgoed een recreatieve en maatschappelijke invulling. Het erf en het naastgelegen perceel bieden mogelijkheden om voort te bouwen op de bestaande recreatieve functies. De plannen voorzien in de ontwikkeling van een camping met camperplaatsen, kampeerplaatsen en enkele recreatieve tiny houses.

Daarnaast wil het landgoed de landgoedwinkel behouden voor de verkoop van streekproducten, aangevuld met een ontmoetingsplek en theeschenkerij voor campinggasten, wandelaars en passanten. Daarmee sluit De Kolke aan bij de groeiende behoefte aan kleinschalige recreatie in het buitengebied van Voorst.

Ook in het buurtschap Appen ziet het landgoed kansen om cultuurhistorie en landschap te versterken. Ten noordoosten van boerderij Appen, aan de Appenseweg 17 in Voorst, stond tot circa 1975 boerderij De Hilderink, die na een brand uit het landschap verdween. De nog aanwezige kelderrestanten herinneren aan de geschiedenis van deze plek. Met de voorgenomen herbouw wil het landgoed een verdwenen stukje geschiedenis terugbrengen in het landschap. Daarbij wordt gestreefd naar een erfopzet en architectuur die aansluiten bij de historische verschijningsvorm en het karakteristieke landschap van Appen.

Bij alle ontwikkelingen staan het behoud van natuur, landschap en cultuurhistorie centraal. Het landgoed hecht grote waarde aan beeldkwaliteit en een zorgvuldige landschappelijke inpassing van nieuwe functies. In de komende periode worden de benodigde onderzoeken uitgevoerd en worden de vergunningprocedures verder voorbereid. De boerderijen worden tijdelijk door het landgoed verhuurd om leegstand en verloedering tegen te gaan.

Met de voorgenomen ontwikkelingen wil Landgoed Beekzicht bijdragen aan een toekomstbestendig landgoed dat voor toekomstige generaties behouden blijft.

Door het creëren van economische dragers ontstaat een duurzame basis voor natuurontwikkeling, herstel van cultuurhistorische locaties en verdere verbetering van recreatieve voorzieningen.

Het landgoed streeft ernaar dat inwoners van Voorst en bezoekers van het landgoed ook over tientallen jaren nog kunnen genieten van de bijzondere natuur, het karakteristieke landschap en de rijke cultuurhistorie die Landgoed Beekzicht zo uniek maken.

"Behoud vraagt om ontwikkeling. Alleen door zorgvuldig te investeren in de toekomst kunnen wij het landschap, de natuur en het erfgoed van Beekzicht blijven beschermen en toegankelijk houden voor iedereen."

In de samenvatting van de landgoedvisie, opgesteld door Eelerwoude, leest u meer over de plannen voor De Adelaar, De Kolke en Appen en hoe deze bijdragen aan de toekomst van natuur, landschap en erfgoed op Landgoed Beekzicht.

Eventuele vragen kunnen gericht worden via het e-mailadres van het landgoed: info@landgoedbeekzicht.nl.